«MáIS dEREItOS PARA UNhA MAIOR XUStIzA SOCIAL ― 15Que Con carácter público dos servizos sociais básicos, tanto na súa titularidade como na xestión e financiamento. • Garantir o dereito da autonomía persoal das persoas con discapacidade a través de medidas como o desenvolvemento da figura da asistencia persoal. • Estabelecer o acceso directo ao 33 % xunto co diagnóstico para as persoas con enfermidades neurodexenerativas. Polo dereito a unha vivenda digna • Aumentar o investimento destinado á vivenda até alcanzar os 250 euros por habitante.»

«• Incrementar as reservas mínimas de solo de vivenda protexida, especialmente para actuacións de renovación e rexeneración urbanas. • transferir de forma gratuíta as vivendas, solos e promocións da SAREB, de forma que permitan aumentar a oferta de parque público de vivenda do IGVS alí onde exista demanda. • Impulsar a protección das persoas arrendadoras fomentando, entre outros, contratos máis longos e estábeis. • Reformular a fiscalidade sobre a vivenda con criterios redistributivos.»

«• Incorporar nos programas estatais de vivenda medidas e recursos para mobilizar a vivenda baleira cara á súa ocupación e cara ao aluguer accesíbel, de xeito negociado coas administracións competentes en materia de vivenda e ordenación territorial e atendendo a un reparto que considere a incidencia territorial deste fenómeno.»

«MáIS dEREItOS PARA UNhA MAIOR XUStIzA SOCIAL ― 16Que Con • Modificar os criterios e a xestión de axudas á rehabilitación e mellora da eficiencia enerxética, incluíndo os fondos europeos, co fin de lograr que sexan máis accesíbeis para as persoas máis vulnerábeis. • Modificar os criterios do bono xove de vivenda, para adecualo á realidade dos pisos compartidos. Máis dereitos para a clase traballadora • derrogación íntegra das contrarreformas laborais que consolidaron a mudanza aprobada en 2021 e impulso dunha modificación integral do Estatuto do traballo para restituír, entre outros dereitos:»

«MáIS dEREItOS PARA UNhA MAIOR XUStIzA SOCIAL ― 18Que Con • Revalorización anual das pensións conforme ao IPC real. • Recuperar a xubilación ordinaria aos 65 anos e a parcial aos 61 anos. • Garantía de sostemento do sistema público de pensións a través da supresión do veto ao financiamento público, con cargo aos orzamentos e aos impostos que gravan a riqueza. • Mudar o período de cálculo da base reguladora, que deberá realizarse a partir dun período de 10 anos escollidos pola persoa beneficiaria.»

«Entre tanto isto non acontece, traballamos para asegurar o sistema público de pensións e mellorar as condicións e a calidade de vida das e dos pensionistas presentes e futuros. • Incremento das pensións mínimas até situalas no 60 % do salario medio.»

«• A prevalencia dos convenios sectoriais sobre o da empresa —non só nos salarios— así como a prevalencia dos convenios de ámbito provincial ou galego sobre os convenios de ámbito estatal • Promover a implantación da xornada laboral de 35 horas semanais sen redución salarial. • Incremento do Salario Mínimo Interprofesional até o situar no 60 % do salario medio, tal e como fixa a Carta Social Europea.»

«• A prevalencia dos convenios sectoriais sobre o da empresa —non só nos salarios— así como a prevalencia dos convenios de ámbito provincial ou galego sobre os convenios de ámbito estatal • Promover a implantación da xornada laboral de 35 horas semanais sen redución salarial. • Incremento do Salario Mínimo Interprofesional até o situar no 60 % do salario medio, tal e como fixa a Carta Social Europea.»

«Impulso de políticas de apoio á conciliación persoal e de coidados incluíndo a compensación económica das reducións de xornada, a garantía de ingresos en períodos de excedencia e a achega económica da Administración Xeral do Estado no financiamento da gratuidade das escolas infantís galegas.»

«• deseñar políticas de fomento do emprego xuvenil coa finalidade de crear emprego estábel e unhas condicións laborais dignas, tendo como obxectivo prioritario a igualdade de condicións e oportunidades das mozas e dos mozos galegos. • Equiparar os dereitos laborais e a remuneración dos contratos de formación como en calquera actividade laboral. • transferencia plena das competencias de ensino á Galiza para poder contar cun ensino público e de calidade adaptado ás nosas características nacionais e en especial á realidade sociolaboral da mocidade galega.»

«• Promover o transporte colectivo entre a mocidade menor de 30 anos a través de bonificacións nas viaxes en transporte por estrada e por ferrocarril. • Garantir a remuneración das prácticas, asegurando que sexan unha experiencia formativa e de aprendizaxe para as estudantes e non unha substitución dun traballador ou traballadora, evitando a precarización da mocidade no ámbito laboral. • Elaboración de plans de prevención e de choque para combater a ludomanía, así como a restrición dos anuncios e das promocións das casas de apostas.»

«• Fixar coeficientes redutores da idade de xubilación para as traballadoras e traballadores de profesións cuxo grao de penosidade aínda non foi recoñecido, como o naval, e a súa ampliación para o sector pesqueiro ou o sector marisqueiro. • Incrementar a progresividade do novo sistema de cotización das traballadoras e traballadores autónomos en función dos seus ingresos reais. Garantir os dereitos das persoas maiores e dependentes Na actualidade, Galiza conta cunha esperanza de vida media de 86 anos para as mulleres e 80 para os homes.»

«• Eliminar as Empresas de traballo temporal (Ett), a subcontratación en cadea e as falsas/os autónomas/os. • Reforzar o Servizo Público de Emprego (SEPE) e garantir a cobertura de todas as persoas sen ocupación. • Impulsar un plan de acción contra a sinistralidade laboral que abranga a promoción do emprego estábel naqueles sectores con maiores taxas de sinistralidade, un maior control e fiscalización das empresas e sectores que acumulan un elevado número de accidentes no traballo e a redución obrigatoria da xornada laboral nas actividades máis perigosas, entre outras medidas.»

«Por iso, en tanto non acadarmos un modelo de financiamento adecuado para o noso País que nos capacite para regular e recadar todos os impostos, defendemos promover reformas na lexislación estatal para lograr un incremento da progresividade na tributación dos rendementos do capital e das rendas máis altas, porque o sistema actual discrimina as persoas cuxa principal fonte de ingresos é o traballo. En primeiro lugar, a respecto do Imposto sobre a Renda das Persoas Físicas (IRPF), consideramos preciso: • Incrementar a súa progresividade: que pague máis quen máis renda obtén.»

«• Deflactar as tarifas do IRPF en función da taxa de inflación na Galiza. • Estabelecer distintos tipos de gravame en función da natureza dos rendementos, minorando a tributación polos ingresos do traballo e aumentando a correspondente aos derivados do capital. • Deducións inversamente proporcionais aos tipos de gravame. • Modificar a normativa reguladora, elevando os limites de exención dos gastos por axudas de custo e por locomoción retribuídos a traballadores e traballadoras de 0,19€ por km a 0,30€ por km, para así evitar que tributen polo exceso derivado do aumento dos prezos.»

«A respecto do Imposto sobre Sociedades (IS), propoñemos impulsar as seguintes medidas: • As empresas que exercen a súa actividade de explotación na Galiza e sitúan o seu domicilio social»

«A ECONOMíA AO SERVIzO dAS MAIORíAS SOCIAIS ― 40Que Con noutras partes do Estado deben tributar aquí polo Imposto de Sociedades. • Estabelecer a súa progresividade en función da dimensión da empresa. • Deducións inversamente proporcionais aos tipos de gravame soportados.»

«• Estabelecer a permanencia dos impostos específicos»

«A ECONOMíA AO SERVIzO dAS MAIORíAS SOCIAIS ― 41Que Con aos beneficios da banca, das grandes enerxéticas e ás grandes fortunas, reducir os límites de exención, aumentar a súa progresividade e traspasar a súa xestión á Galiza. Así mesmo, consideramos preciso introducir propostas novas no ámbito fiscal que acheguen xustiza social e de respecto polo patrimonio público, como por exemplo:»

«• Garantir o carácter público da sanidade e reducir as súas posibilidades de privatización, mediante unha modificación da Lei 15/97, sobre habilitación de novas formas de xestión do Sistema de Saúde, que asegure que a titularidade, o financiamento, a xestión e a provisión de servizos sanitarios se fará con entidades exclusivamente públicas. • Garantir o dereito á asistencia sanitaria con carácter universal, cunha nova Lei de Universalización, sen»

«POLítICAS PARA A MOCIdAdE ― 64Que Con • Impulso dun plan de prevención e actuación para a saúde mental dirixido á mocidade, destinando recursos económicos e materiais suficientes para o seu tratamento.»

«• Promover un modelo educativo fundamentado no dereito universal á educación de todos e todas as galegas de 0 a 18 anos e obrigatoria de 3 a 18 anos, sustentado nunha única rede de ensino, a pública, con servizos complementarios, con libros de texto, material escolar e actividades extraescolares gratuítas. Un ensino público, galego, laico, coeducativo, gratuíto e democrático. • transferir ao goberno galego todas as competencias pendentes, garantindo a plena capacidade para deseñar e desenvolver un modelo educativo propio.»

«No camiño da supresión dos concertos en todos os niveis educativos, eliminación destes no ensino non-obrigatorio e control do financiamento alleo aos concertos nos centros sostidos con fondos públicos. • Promover un ensino laico. A materia de Relixión non formará parte do currículo escolar, xa que é incuestionábel que a difusión da fe relixiosa corresponde ao ámbito privado e familiar. Neste sentido, será denunciado e renegociado o concordato coa Santa Sé e os acordos coas demais confesións relixiosas.»

«• Transferir a competencia da xestión e da concesión de bolsas e axudas ao estudo universitario, superando o actual modelo de repartimento e garantindo o acceso universal á ensinanza superior. Sanidade A situación da sanidade pública é un dos primeiros temas de preocupación para a poboación galega; algo máis que xustificado, xa que o seu deterioro non fai máis que aumentar. A situación non pode máis que cualificarse de»

«• Incrementar o financiamento das universidade públicas, tomando como referencia o 1,5 % do PIB, para evitar que continúen co camiño de privatización encuberta, e favorecer a participación dos proxectos de investigación universitaria nos programas de I+d+I. • Transferir á Galiza as competencias e medios materiais da Universidade a Distancia (UNED), da Universidade Internacional Menéndez Pelayo e das entidades dependentes do Centro Superior de Investigacións Científicas.»

«• Impulsar as reformas lexislativas necesarias para garantir os dereitos da poboación migrante (vivenda, traballo, atención sanitaria, educación...) así como favorecer e facilitar os procesos de»

«• Peche dos Centros de Internamento para Estranxeiros (CIEs) no Estado español e fin das deportacións, garantindo o respecto escrupuloso dos dereitos humanos para a poboación migrante, refuxiada e/ou solicitante de asilo.»

«Por este motivo, o noso compromiso é e será ineludíbel. No ámbito dos dereitos e liberdades cívicas, o BNG promoverá, defenderá e apoiará no Congreso as seguintes medidas: • derrogación íntegra da Lei Mordaza por favorecer a discrecionalidade policial e indefensión das e dos cidadáns.»

«• transferencia das competencias en materia de Seguranza Social e pensións, co obxectivo de garantir un sistema sanitario e de atención social ben financiado e unhas pensións dignas para as persoas xubiladas. • traspaso das competencias en materia de seguranza pública, policía xudicial e fiscal, así como garda de tránsito, para o que será despregado o corpo da Policía Galega.»

«POLítICAS FEMINIStAS PARA AVANzAR NOS dEREItOS dAS MULLERES ― 22Que Con discriminación ou fenda por razón de xénero en calquera ámbito ou servizo público. • Introdución do termo feminicidio na lexislación española e impulso dun Estatuto de Vítima de Feminicidio para unha abordaxe integral da violencia machista. • Mellorar o sistema de protección das mulleres en situación de violencia machista a través, entre outras, das seguintes medidas:»

«Porén, ámbitos como o xudicial ou o laboral dependen en boa medida do Estado, por iso en canto Galiza non poida decidir por si propia, defenderemos políticas feministas para seguir conquistando dereitos. Vidas libres de violencia machista: • Incremento da transferencia dos fondos económicos destinados ao cumprimento do Pacto de Estado contra a violencia machista, impulsando, de maneira decidida, o seu cumprimento e desenvolvemento.»

«Impulso de políticas de apoio á conciliación persoal e de coidados incluíndo a compensación económica das reducións de xornada, a garantía de ingresos en períodos de excedencia e a achega económica da Administración Xeral do Estado no financiamento da gratuidade das escolas infantís galegas.»

«POLítICAS FEMINIStAS PARA AVANzAR NOS dEREItOS dAS MULLERES ― 24Que Con Promover a igualdade real Recoñecemento legal das familias monoparentais en orixe, por decisión propia, e impulso dunha lexislación específica —para aquelas cuestións de competencia estatal— que permita garantir os seus dereitos e superar a discriminación estrutural que sofren actualmente.»

«• Exixir o cumprimento por parte do Goberno español das súas obrigas en materia de financiamento do SAAD, así como reclamar o pagamento da débeda contraída coa Galiza desde a aprobación da Lei 39/2006, de 14 de decembro, de Promoción da Autonomía Persoal e Atención ás persoas en situación de dependencia e que actualmente supera os 2.000 millóns de euros. • Garantir a atención presencial sen cita previa en todas as oficinas da Administración, facilitando a accesibilidade aos servizos públicos cando sexa preciso.»

«MáIS dEREItOS PARA UNhA MAIOR XUStIzA SOCIAL ― 15Que Con carácter público dos servizos sociais básicos, tanto na súa titularidade como na xestión e financiamento. • Garantir o dereito da autonomía persoal das persoas con discapacidade a través de medidas como o desenvolvemento da figura da asistencia persoal. • Estabelecer o acceso directo ao 33 % xunto co diagnóstico para as persoas con enfermidades neurodexenerativas. Polo dereito a unha vivenda digna • Aumentar o investimento destinado á vivenda até alcanzar os 250 euros por habitante.»

«Como criterios xerais, defenderemos a aplicación rigorosa do principio de precaución en todas aquelas actuacións que poidan xerar danos no medio e perdas de biodiversidade, a prevención contra o cambio climático, a xestión circular e de proximidade, a corresponsabilidade e a obriga de internalizar os custos ambientais nas actividades contaminantes. En consecuencia, defenderemos as seguintes liñas de actuación • En materia competencial, traspaso á Galiza de todas as competencias en materia de ambiente; nomeadamente as seguintes:»

«POLA PROtECCIóN dO MEdIO E POLA BIOdIVERSIdAdE ― 57Que Con de normas que invaden competencias de noso como son a Lei de Costas, a Lei de Cambio Climático, a Lei de Avaliación Ambiental, Lei de Patrimonio Natural e a Lei de Parques Nacionais. • En materia de tramitación ambiental de plans e proxectos, garantir a participación social, a información pública e o procedemento de avaliación ambiental, nomeadamente na tramitación de proxectos industriais de implantación de enerxías renovábeis. • En materia de patrimonio natural e biodiversidade:»

«• Impulsar unha tarifa eléctrica galega que considere, a través de redución nas peaxes do transporte, o papel da Galiza de nación excedentaria na produción eléctrica, compensando o impacto ambiental e social derivado da súa produción. • Modificar a estrutura do sistema eléctrico, reformando a configuración da factura enerxética para pór fin á especulación das grandes eléctricas e garantindo»

«• Estabelecer a rebaixa permanente do IVE de produtos de alimentación básica, produtos do mar, elementos de hixiene persoal e feminina, transporte público de pasaxeiros, investimentos en eficiencia enerxética e enerxías renovábeis no ámbito doméstico e nas pequenas e medianas empresas. • Estabelecer a permanencia da rebaixa do IVE da electricidade, gas, biomasa para quecemento e madeira para leña no 5 %, e do resto de subministracións básicas. • Estabelecer a permanencia da rebaixa do Imposto Especial sobre a Electricidade (IEE) do 5,1 % ao 0,5 %.»

«• transferencia das competencias en materia de costas e do dominio público marítimo-terrestre, tanto as normativas para aprobar unha lei galega de protección do litoral adaptada á realidade do país como as de intervención e xestión (autorizacións de instalacións na costa galega). tamén se afrontará o traspaso das competencias sobre as bacías hidrográficas (transferencia plena da confederación hidrográfica Miño-Sil). • transferencia das competencias e servizos de salvamento marítimo e gardacostas, así como dos centros do Instituto Español de Oceanografía na Coruña e en Vigo.»

«O BNG acredita no futuro do noso rural mediante políticas que apoien a rendibilidade da produción leiteira, da agro-gandeira e da industria transformadora, que fomenten os circuítos curtos de comercialización e de transformación por parte das persoas produtoras e que aposten pola produción diferenciada e de calidade. En concreto o BNG traballará para: • Exixir unha reforma da Lei da Cadea Alimentaria para impedir a venda por baixo dos custos de produción, que se facilitaría incluíndo referencias obxectivas para condicionar os prezos que reciben produtores e produtoras.»

«• A negociación da distribución equitativa de cotas de pesca para a frota galega, que parta da capacidade extractiva do sector. • A exixencia de que a pesca artesanal fique exenta de TAC e cotas. • A redución do IVE aos produtos pesqueiros. • A necesidade de que a Galiza fique libre de eólica mariña e da minaría submarina, nomeadamente nas áreas Mariñas Protexidas e nas áreas Mariñas de Importancia Ecolóxica ou Biolóxica, incluíndo o Banco de Galiza frente ás costas galegas.»

«• Implantar un servizo de proximidades ferroviarias nas principais cidades galegas, aproveitando as infraestruturas existentes ou creando aquelas novas que foren necesarias, así como recuperando apeadoiros e estacións agora en desuso e mais dotándoo das conexións, frecuencias, horarios e tarifas necesarias para fomentar o seu uso.»

«• Traspaso AP-9 (Ferrol-A Coruña-Vigo) e AP- 53 (Santiago-Lalín) e nacionalización destas infraestruturas para acabar co espolio económico que representan actualmente. • traspaso dos fondos e competencias relacionadas co fomento da industria cinematográfica e audiovisual galega. • traspaso á Galiza dos arquivos, bens e fondos documentais, culturais e históricos, que se achan espallados en diversas institucións e organismos do Estado. • traspaso competencias en materia deportiva do Consello Superior de deportes e das federacións deportivas.»

«SOBERANíA POLítICA PARA GARANtIR MAIOR BENEStAR SOCIAL ― 10Que Con limitante, supuxo un grave prexuízo en termos económicos e sociais para as galegas e galegos. Nese sentido, a posición estratéxica a defender polo BNG é clara: a Galiza non só debe ver recoñecido o dereito de autodeterminación, senón que debe ter tamén a posibilidade de o exercer. Isto implica que a Galiza poida asumir a soberanía por medio dun proceso constituínte propio na perspectiva de creación dun estado galego soberano, a República da Galiza.»

«• Impulsar reformas que aporten maior transparencia e control público na Lei de Segredos Oficiais e na Lei de Seguranza Nacional. • Impulso á participación directa a través de consultas populares. Neste sentido, promoveremos e apoiaremos as mudanzas legais precisas que posibilitaren a convocatoria de referendos vinculantes en asuntos de interese, incluído o dereito de autodeterminación, así»

«• Un novo modelo de financiamento baseado no concerto económico e na bilateralidade co Estado. trátase de que a Galiza recade todos os impostos e teña capacidade para decidir como os inviste, na perspectiva de poder desenvolver políticas sociais, de desenvolvemento económico autocentrado e de blindaxe de servizos públicos universais e de calidade. • Posta en marcha dunha Facenda Galega, como instrumento esencial do novo modelo de financiamento.»

«• Garantir a presenza normalizada da lingua e das producións culturais galegas en RtVE, así como o incremento das horas de desconexión territorial en lingua galega e a recuperación de Radio 4, emisora exclusivamente en galego. • Garantir e incrementar a liña de axudas dirixida especificamente a longametraxes, curtametraxes e producións audiovisuais en galego por parte do Ministerio de Cultura.»

«• Impulsar o coñecemento, a divulgación e a convivencia das diferentes expresións culturais en galego, en pé de igualdade coas restantes do Estado, e contribuír a posicionalas a nivel internacional. • Asegurar a plena normalización do uso da lingua galega por parte da administración central, encomezando polo coñecemento do galego entre o funcionariado para así garantir os dereitos lingüísticos na relación entre esta e as empresas que traballan para ela.»

«• Impulsar medidas concretas e específicas dirixidas á formación obrigatoria de todos os axentes, organismos e institucións implicados, directa ou indirectamente, coa prevención e intervención frente á violencia machista, comezando polas forzas e corpos de seguridade e a xustiza. • Creación de xulgados exclusivos de violencia machista, nos que tamén se inclúa o tratamento dos delitos sexuais, en Lugo, Ourense, Compostela, Ferrol e Pontevedra.»

«• Garantir o estrito respecto da nosa toponimia por parte de todos os organismos da administración do Estado, así como exixir o respecto pola legalidade por parte das apps de xeolocalización que seguen a utilizar nomenclatura deturpada. • Acometer a normalización no ámbito da administración da Xustiza, tornando o galego lingua de uso preferente nas resolucións, así como nas comunicacións e notificacións de oficio dos órganos administrativos. • Garantir o dereito a estudar e realizar os exames da UNEd en galego, nomeadamente nos centros situados na Galiza.»

«• Inhabilitación directa de cargos públicos e representativos que cometan fraude fiscal ou cando se detecten operacións económicas propias —ou en conivencia co seu contorno familiar e profesional— a través de paraísos fiscais, así como medidas de control exhaustivo das vías de evasión fiscal, evitando que o capital defraudado encontre refuxio en paraísos fiscais ou en contas noutros Estados. • Regulación estrita das portas xiratorias e das incompatibilidades; concretamente a supresión da posibilidade de acordar a compatibilidade profesional polas propias Cámaras daquelas persoas que ostentaren»

«• Modificación da normativa de contratación pública, implantando a transparencia na contratación negociada e directa, publicando nos perfís de contratación as licitacións negociadas.»

«• derrogación da Lei de Amnistía de 1977, que segue a impedir as reivindicacións e o amparo xudicial das vítimas de crimes contra a súa vida e dignidade cometidos durante o réxime franquista, así como o recoñecemento da imprescritibilidade dos delitos de xenocidio e lesa humanidade e do principio de legalidade internacional. • despois da sentenza que devolve ao pobo galego o Pazo de Meirás, o BNG seguirá a loitar pola recuperación dos demais bens espoliados polo ditador Francisco Franco e pola súa familia (Casa das Cunchas, Casa Cornide, Esculturas de Abraham e Isaac…).»

«• Cesar decontado o envío de armamento a Ucraína (que non pode máis que axudar a prolongar este conflito) e reforzar o envío de material humanitario. • Anular o compromiso do goberno español de aumentar o gasto militar até chegar a 2 % do PIB estatal, de maneira que se destinen ditos fondos ao incremento de diferentes»

«• Chamar á fin das agresións imperialistas, particularmente no Oriente Medio e no Norte de áfrica. defender unha saída decidida polos pobos respectivos e non polo capitalismo internacional. • Rexeitar a política inxerencista dos Estados Unidos, que busca desestabilizar os gobernos progresistas de América Latina, e que mantén a agresión a Venezuela e o bloqueo a Cuba. • defender a saída da OtAN e a disolución desta alianza militar do imperialismo.»